A STUDY OF BEHAVIORAL CLUSTERING IN THE DIETARY PATTERNS OF MONGOLIAN ADOLESCENTS AND YOUTH МОНГОЛЫН ӨСВӨР ҮЕ БОЛОН ЗАЛУУСЫН ХООЛЛОЛТЫН ХЭВ МАЯГИЙН ЗАН ҮЙЛИЙН КЛАСТЕР ШИНЖИЛГЭЭ

Abstract

Abstract
This study aimed to identify distinct dietary behavior patterns and estimate a composite Nutrition Index among Mongolian adolescents and young adults aged 15–24 years. Using data from the 2024 Adolescent and Youth Health Behavior Survey, Principal Component Analysis (PCA) and K-means clustering revealed three distinct groups: Emotional Regulators demonstrating strong emotional and social eating control but low breakfast frequency and limited engagement with nutrition labels (lowest Nutrition Index); Information Seekers actively consulting food labels and making informed dietary choices, while exhibiting moderate emotional regulation and routine adherence (mid-range scores); and Routine Builders maintaining consistent meal patterns and taste-driven food choices, achieving the highest nutrition scores and suggesting the importance of regular meal routines for healthier dietary behaviors. Statistically significant differences were found between clusters (F = 228.1, p < 0.001, η² = 0.595), with gender differences observed, whereas age and location showed no significant variation.

Хураангуй
Энэхүү судалгааны зорилго нь Монголын 15–24 насны өсвөр үе, залуусын хооллолтын хэв маягийг тодорхойлж, нийлмэл Хооллолтын Индекс тооцоход оршино. Өсвөр үе, залуусын эрүүл мэндийн зан төлвийн 2024 оны судалгааны өгөгдлийг ашиглан Гол бүрэлдэхүүн хэсгийн шинжилгээ (PCA), K-means бүлэглэлийн аргаар дараах гурван бүлэг байгааг илрүүлсэн: Сэтгэл хөдлөлөө хянагчид (Сэтгэл хөдлөл, нийгмийн нөлөөнөөс шалтгаалсан идэх зан үйлийг хянах чадвар сайн боловч өглөөний цай тогтмол бус уудаг, хоолны шошго бага уншдаг, хамгийн бага Индекстэй), Мэдээлэлд тулгуурлагчид (хоолны шошгыг идэвхтэй уншиж, мэдээлэлд тулгуурласан сонголт хийдэг ч хооллолтын дэглэм, сэтгэл хөдлөлийн хяналт дунд зэрэг, дундаж Индекстэй), Хооллолтын дэглэм баримтлагчид (өглөөний цайг тогтмол уудаг, голчлон амтанд суурилсан сонголт хийдэг бөгөөд хамгийн өндөр Индекстэй буюу эрүүл хооллолтод тогтмол хооллох дэглэм чухал болохыг харуулсан бүлэг). Бүлгүүдийн ялгаа статистикийн хувьд ач холбогдолтой байсан (F = 228.1, p < 0.001, η² = 0.595), мөн хүйсийн хувьд ялгаа ажиглагдсан бол нас, оршин суугаа байршлаас хамаарах ялгаа гараагүй болно.