Газар хөдлөлтийн горим, голомтын механизм ба макросейсмийн судалгаа: Өмнөговь аймаг, Хүрмэнгийн газар хөдлөлт (ML 5.1)

UMNUGOBI PROVINCE, KHURMEN STRONG EARTHQUAKE (2025/03/21 09:33:47 UTC, Ml 5.1)

Abstract

2025 оны 3 дугаар сарын 21-ний өдөр Өмнөговь аймгийн Хүрмэн сумын төвөөс хойд зүгт 12 км зайд, Улаанбаатарын цагаар 17:33 минутад (09:33:47 UTC) ML 5.1 магнитудтай газар хөдлөлт бүртгэгдэв. Уг газар хөдлөлт нь сейсмологийн судалгааны ач холбогдолтой бөгөөд түүний дараагаар ажиглагдсан давталт хөдлөлтүүд нь гол газар хөдлөлт болон түүнтэй холбоотой сейсмик үйл явцуудыг илүү нарийвчлан судлах боломжийг бүрдүүлж байна. Энэхүү судалгааны зорилго нь уг газар хөдлөлтийн голомтын байршил, голомтын механизм, урьтал болон давталт хөдлөлтийн тархалт, макросейсмийн нөлөөллийг тодорхойлох, улмаар тус бүс нутгийн сейсмик идэвхжилтийг үнэлэхэд оршино. Судалгаанд багажийн болон макросейсмийн мэдээлэлд тулгуурласан сейсмик шинжилгээний аргуудыг ашиглав. Газар хөдлөлтийн чичирхийлэл нь Хүрмэн, Даланзадгад, Баяндалай, Ханхонгор, Цогтцэций, Ноён сумдын нутагт III–VI баллын эрчимтэйгээр мэдрэгдсэн. Голомтын механизмын шинжилгээгээр суналын өнцөг 70°, гулсалтын чиглэл −10° байгаа нь хэвтээ шилжилт давамгайлсан, хагарлын суналтын горимд явагдсан газар хөдлөлт болохыг харуулж байна. Сүүлийн 10 жилийн газар хөдлөлтийн мэдээлэлд тулгуурласан орон зай цаг хугацааны тархалтын шинжилгээнээс үзэхэд тус бүс нутаг нь дунд зэргийн сейсмик идэвхжилтэй бүсэд хамаарч байна.  Эдгээр үр дүн нь Өмнөговь аймаг, тухайн бүс нутгийн газар хөдлөлтийн сейсмологийн судалгааг цаашид гүнзгийрүүлэхэд суурь мэдээлэл болох ач холбогдолтой юм.

[English]

On March 21, 2025, at 17:33 local time (Ulaanbaatar time zone), an earthquake with a local magnitude of Ml5.1 occurred approximately 12 kilometers north of the center of Khurmen soum, Umnugovi province. The earthquake was felt with an intensity ranging from III to VI in several nearby soums, including Khurmen, Dalanzadgad, Bayandalai, Khankhongor, Tsogttsetsii, and Noyon. A foreshock with a magnitude of Ml4.0 was recorded at 15:19 on the same day, and a total of 45 aftershocks were detected within the 60 days following the mainshock. The seismic activity and spatial distribution of earthquakes in this region were analyzed using data from the past 10 years. The focal mechanism solution for the mainshock indicates a predominantly strike-slip faulting event, characterized by a dip angle of 70° and a slip direction of −10°, consistent with lateral displacement along the fault. Determining the seismic activity and focal mechanisms of this region provides essential baseline data for assessing seismic hazard in the area