МОНГОЛ ОРНЫ ФЛЮОРИТ ДАХЬ ЭРДЭС ТӨРҮҮЛЭГЧ УУСМАЛЫН ОРМЫН СУДАЛГАА - Ж.ЛХАМСҮРЭН (Geological Issues, 2023)
Флюоритын талстууд газрын гүний янз бүрийн найрлага, бүтэц шинж чанартай хайлмаг магма, хий усан болон усан уусмалаас талсжин бүрэлддэг онцлогийг эрдэс төрүүлэгч хайлмаг ба уусмалын ормын судалгаагаар тодорхойлон тогтоох боломжтой. Өмнөговийн Мушгай худгийн карбонатит бүрдэл, Дөрвөн дэртийн онгориолит мөн Түмэнцогтын боржин чулуулагт флюорит нь магмын хайлмагаас үүссэн байна. Флюорит дахь ормуудыг ялангуяа эпитермаль ордуудын флюорит дээр онтогени, кристаллооптик, гомогенизацийн аргаар ТИС-ийн генетик минералогийн лабораторт судлаж Хонгор- Өрхийн вулкан тектоник структурт тогтносон флюоритын хуримтлал болон Бэрхийн хүдрийн дүүргийн судал хэлбэртэй ордууд, Егүзэрийн грейзен-судлын биетүүдэд олон үе шаттайгаар үргэлжлэн бүрэлдэж байсан хүдэржилтийн хүрээнд флюоритд уусмалын ором үүсэх арга зам ба морфологийн онцлогийг тогтоож флюоритын үүсвэрлэсэн дэс дараалал, генераци, үе шатаар орчны температурын өөрчлөлтийн горимын үнэлгээ өгч ордын гарал үүслийн асуудалыг тодруулж байна. Энд эрдэсжилтийн шатны хооронд 20-70°-ын ялгаатай ба шинэ шат бүхнээ өндөр температуртай уусмал гарч ирээд аажмаар хөрч 100 хүртэл градусаар буурна. Үйлдвэрийн голлох ач холбогдолтой эпитермаль флюоритын ордуудад флюоритын үүссэн температурын хэмжээ 100-110°С-ээс 212-240-256°С хүртэл үргэлжилж иржээ.