ДУНДАД ЭРТНИЙ ҮЕИЙН БУЛШИНД БОГ МАЛЫН НУРУУ ДАГАЛДУУЛАХ ЗАН ҮЙЛИЙГ МӨШГӨХ НЬ - Т.ТҮВШИНЖАРГАЛ (Mongolian Journal of Anthropology, Archaeology and Ethnology, 2023)
Дундад эртний булшинд нас барагчийн нуруун дор газар хонхойлгон ухаж бог малын нурууг байрлуулан хүнээ оршуулсан зан үйл түгээмэл тохиолддог. Энэхүү өгүүлэлд, уг зан үйлтэй холбогдож болох буган чулуу болон бусад хөшөө чулуун дээрх дүрслэлүүд, Рашид-ад-дины Судрын чуулганд тэмдэглэгдсэн Алунгоа эхийн ариун нуруугаар төрсөн гэх гурван хүү, тэдний овгийг нэрлэх Нирун (нуруу) хэмээх нэр, IV-VI зууны үед өнөөгийн Монгол нутгаар оршиж байсан Жоужань (Нирун) улсын нэр, мөн бөөгийн онгодын дүрийг илэрхийлдэг хэмээн үздэг өмсгөл, түүний онгодын унаа гэж төсөөлдөг хэнгэрэг, түүн дээрх дүрслэл зэргийн хооронд байж болох түүхэн залгамж холбоог авч үзлээ.