Бэлчээрийн малын сүүнээс хүүхдийн нэмэлт сүүн тэжээл гарган авах технологийн боломж - Ц., Тунгалагмөрөн; Б., Туяагэрэл; И., Саруул; Г., Тамираа (Mongolian Journal of Engineering and Applied Sciences, 2025)
Энэхүү судалгааны ажлаар бэлчээрийн малын сүүг ашиглан монгол эхийн сүүний найрлагатай ойролцоо найрлага бүхий хүүхдийн нэмэлт сүүн тэжээлийг гарган авах тохиромжтой нөхцөлийг тогтоолоо. Эхийн сүү нь нялхсын өсөлт хөгжилтөнд шаардлагатай шим тэжээлээ авах хамгийн төгс хүнс юм. Харин нялхсын нэмэлт сүүн тэжээл нь эхийн сүүгээр хооллох боломжгүй нялхаст эхийн сүүнээс авах уураг, нүүрс ус, амин дэмээ хангах боломжийг олгодог. Иймээс монгол эхийн сүүний тос, уураг, лактозын найрлагатай төсөөтэй найрлага бүхий нэмэлт сүүн тэжээл гарган авах боломж байгаа эсэхийг судлах нь бидний ажлын зорилго болсон юм. Ингэхдээ ингэ болон гүүний сүүнд полиханаагүй тосны хүчил өндөр байдаг онцгой шинж чанарыг ашиглан бусад малын тосгүйжүүлсэн сүүгээр баяжуулан сүүн тэжээл гарган авах нь чухал үзүүлэлт болно. Иймд бэлчээрийн малын гаралтай 6 төрлийн 7 сүүний дээж цуглуулж түүхий сүүн дээр биохимийн үзүүлэлтийг тодорхойлж гүү болон ингэний сүүтэй тодорхой харьцаагаар хольсон. Дээжүүдэд PCA аргаар статистик боловсруулалтыг хийсэн. Ингэхэд гүү болон ямааны холимог сүүний тос нь 3 сартай эхийн сүүтэй харин үнээ болон ингэний холимог сүүний тос нь 18 сартай эхийн сүүний тосны агууламжтай ойролцоо болж байгааг туршилтаар тогтоосон.